1. Human Skeleton Overview (206 Bones)
/
1. āļ āļēāļāļĢāļ§āļĄāļĢāļ°āļāļāđāļāļĢāļāļāļĢāļ°āļāļđāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđ (āļāļĢāļ°āļāļđāļ 206 āļāļīāđāļ)
Figure 1: Axial Skeleton (80 bones) vs Appendicular Skeleton (126 bones) - Lab Manual Page 29
/
āļĢāļđāļāļāļĩāđ 1: āļāļĢāļ°āļāļđāļāđāļāļ (80 āļāļīāđāļ) āđāļĨāļ°āļāļĢāļ°āļāļđāļāļĢāļĒāļēāļāļāđ (126 āļāļīāđāļ) - āļāļđāđāļĄāļ·āļāļāļāļīāļāļąāļāļīāļāļēāļĢ āļŦāļāđāļē 29
The adult human skeleton consists of 206 bones divided into two functional divisions:
- Axial Skeleton (80 bones): Forms the longitudinal central axis of the body, protecting the brain, spinal cord, and thoracic organs:
- Skull (22 bones): Cranium (8) + Facial bones (14)
- Associated bones (7): Auditory ossicles (malleus, incus, stapes à 2 = 6) + Hyoid bone (1)
- Vertebral Column (26 bones): Cervical (7), Thoracic (12), Lumbar (5), Sacrum (1: 5 fused), Coccyx (1: 4 fused)
- Thoracic Cage (25 bones): Sternum (1) + Ribs (24: 12 pairs)
- Appendicular Skeleton (126 bones): Enables locomotion and manipulation of objects:
- Pectoral (Shoulder) Girdle (4 bones): Clavicles (2) + Scapulae (2)
- Upper Limbs (60 bones): Humerus (2), Radius (2), Ulna (2), Carpals (16), Metacarpals (10), Phalanges (28)
- Pelvic Girdle (2 bones): Coxal (hip) bones (2)
- Lower Limbs (60 bones): Femur (2), Patella (2), Tibia (2), Fibula (2), Tarsals (14), Metatarsals (10), Phalanges (28)
āđāļāļĢāļāļāļĢāļ°āļāļđāļāļāļđāđāđāļŦāļāđāļĄāļĩāļāļąāđāļāļŦāļĄāļ 206 āļāļīāđāļ āđāļāđāļāļāļāļāđāļāđāļ 2 āļŠāđāļ§āļāļŦāļĨāļąāļ:
- āļāļĢāļ°āļāļđāļāđāļāļ (Axial Skeleton - 80 āļāļīāđāļ): āļāļĒāļđāđāđāļāļ§āđāļāļāļāļĨāļēāļ āļāļāļāđāļāļāļŠāļĄāļāļ āđāļāļŠāļąāļāļŦāļĨāļąāļ āđāļĨāļ°āļāļ§āļąāļĒāļ§āļ°āđāļāļāđāļāļāļāļ:
- āļāļ°āđāļŦāļĨāļāļĻāļĩāļĢāļĐāļ° (Skull - 22 āļāļīāđāļ): āļāļĢāļ°āļāļđāļāļŦāļļāđāļĄāļŠāļĄāļāļ (8) + āļāļĢāļ°āļāļđāļāđāļāļŦāļāđāļē (14)
- āļāļĢāļ°āļāļđāļāļāļĩāđāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāđāļāļ (7 āļāļīāđāļ): āļāļĢāļ°āļāļđāļāļŦāļđ (āļāđāļāļ āļāļąāđāļ āđāļāļĨāļ āļĢāļ§āļĄ 6 āļāļīāđāļ) + āļāļĢāļ°āļāļđāļāđāļāļāļĨāļīāđāļ Hyoid (1 āļāļīāđāļ)
- āļāļĢāļ°āļāļđāļāļŠāļąāļāļŦāļĨāļąāļ (Vertebral Column - 26 āļāļīāđāļ): āļāļĢāļ°āļāļđāļāļāļ (7), āļāļĢāļ°āļāļđāļāļāļ (12), āļāļĢāļ°āļāļđāļāđāļāļ§ (5), āļāļĢāļ°āļāļđāļāļāļĢāļ°āđāļāļāđāļŦāļāđāļ Sacrum (1 āļāļīāđāļ āđāļāļ·āđāļāļĄāļāļēāļ 5 āļāļīāđāļ), āļāļĢāļ°āļāļđāļāļāđāļāļāļ Coccyx (1 āļāļīāđāļ āđāļāļ·āđāļāļĄāļāļēāļ 4 āļāļīāđāļ)
- āļāļĢāļāļāļ (Thoracic Cage - 25 āļāļīāđāļ): āļāļĢāļ°āļāļđāļāļāļ Sternum (1) + āļāļĢāļ°āļāļđāļāļāļĩāđāđāļāļĢāļ Ribs (24 āļāļīāđāļ: 12 āļāļđāđ)
- āļāļĢāļ°āļāļđāļāļĢāļĒāļēāļāļāđ (Appendicular Skeleton - 126 āļāļīāđāļ): āđāļāđāđāļāļāļēāļĢāđāļāļĨāļ·āđāļāļāđāļŦāļ§āđāļĨāļ°āļŦāļĒāļīāļāļāļąāļāļŠāļīāđāļāļāļāļ:
- āđāļāđāļĄāļāļąāļāļāļ (Pectoral Girdle - 4 āļāļīāđāļ): āļāļĢāļ°āļāļđāļāđāļŦāļāļĨāļēāļĢāđāļē Clavicle (2) + āļāļĢāļ°āļāļđāļāļŠāļ°āļāļąāļ Scapula (2)
- āđāļāļāđāļĨāļ°āļĄāļ·āļ (Upper Limbs - 60 āļāļīāđāļ): Humerus (2), Radius (2), Ulna (2), āļāļĢāļ°āļāļđāļāļāđāļāļĄāļ·āļ Carpals (16), āļāđāļēāļĄāļ·āļ Metacarpals (10), āļāļīāđāļ§āļĄāļ·āļ Phalanges (28)
- āđāļāđāļĄāļāļąāļāđāļāļīāļāļāļĢāļēāļ (Pelvic Girdle - 2 āļāļīāđāļ): āļāļĢāļ°āļāļđāļāļŠāļ°āđāļāļ Coxal bones (2 āļāļīāđāļ āļāđāļēāļĒ-āļāļ§āļē)
- āļāļēāđāļĨāļ°āđāļāđāļē (Lower Limbs - 60 āļāļīāđāļ): āļāļĢāļ°āļāļđāļāļāđāļāļāļē Femur (2), āļŠāļ°āļāđāļē Patella (2), āļŦāļāđāļēāđāļāđāļ Tibia (2), āļāļĢāļ°āļāļđāļāļāđāļāļ Fibula (2), āļāđāļāđāļāđāļē Tarsals (14), āļāđāļēāđāļāđāļē Metatarsals (10), āļāļīāđāļ§āđāļāđāļē Phalanges (28)
2. Cranium, Facial Bones & Sutures
/
2. āļāļĢāļ°āļāļđāļāļāļ°āđāļŦāļĨāļāļĻāļĩāļĢāļĐāļ° āļāļĢāļ°āļāļđāļāđāļāļŦāļāđāļē āđāļĨāļ°āļĢāļāļĒāļāļĢāļ°āļŠāļēāļ (Sutures)
Figure 2: Skull Anterior View - Frontal, Maxilla, Mandible, Zygomatic, Nasal (Lab Manual Page 35)
/
āļĢāļđāļāļāļĩāđ 2: āļāļ°āđāļŦāļĨāļāļĻāļĩāļĢāļĐāļ°āļĄāļļāļĄāļĄāļāļāļāđāļēāļāļŦāļāđāļē - āļāļĢāļ°āļāļđāļāļŦāļāđāļēāļāļēāļ āļāļēāļāļĢāļĢāđāļāļĢāļāļ āļāļēāļāļĢāļĢāđāļāļĢāļĨāđāļēāļ āđāļŦāļāļāđāļāđāļĄ āļāļąāđāļāļāļĄāļđāļ (āļāļđāđāļĄāļ·āļāļāļāļīāļāļąāļāļīāļāļēāļĢ āļŦāļāđāļē 35)
Cranial Bones (8 bones protecting brain)
- Frontal (1): Forehead, superior orbital roof; glabella, supraorbital margin/foramen.
- Parietal (2): Superior and lateral cranial vault; joined by sagittal suture.
- Temporal (2): Squamous part, zygomatic process (forms zygomatic arch), mandibular fossa (TMJ), external acoustic meatus, mastoid process, styloid process, petrous part.
- Occipital (1): Posterior base; foramen magnum, occipital condyles (articulate with C1 atlas), external occipital protuberance (inion).
- Sphenoid (1): "Bat-shaped" keystone bone; sella turcica (houses pituitary gland), greater/lesser wings, pterygoid processes.
- Ethmoid (1): Crista galli (anchors falx cerebri), cribriform plate (olfactory nerve CN I foramina), perpendicular plate (superior nasal septum).
Facial Bones (14 bones)
Maxillae (2: upper jaw), Palatine (2: posterior hard palate), Zygomatic (2: cheekbones), Lacrimal (2: tear sac fossa), Nasal (2: bridge of nose), Vomer (1: inferior nasal septum), Inferior nasal conchae (2), Mandible (1: lower jaw, only movable bone of skull).
Crucial Clinical Landmark - Pterion:
H-shaped suture junction of Frontal, Parietal, Temporal, and Sphenoid (greater wing) bones on the lateral skull. Overlies the anterior division of the Middle Meningeal Artery. Fracture at the pterion causes arterial rupture leading to acute Extradural / Epidural Hematoma.
āļāļĢāļ°āļāļđāļāļŦāļļāđāļĄāļŠāļĄāļāļ (Cranial Bones - 8 āļāļīāđāļ)
- Frontal (1): āļāļĢāļ°āļāļđāļāļŦāļāđāļēāļāļēāļ āļŦāļĨāļąāļāļāļēāđāļāđāļēāļāļē āļĄāļĩāđāļāđāļ Glabella āđāļĨāļ°āļĢāļđ Supraorbital foramen
- Parietal (2): āļāļĢāļ°āļāļđāļāļāđāļēāļāļĻāļĩāļĢāļĐāļ° āđāļāļ·āđāļāļĄāļāļąāļāļāđāļ§āļĒāļĢāļāļĒāļāļĢāļ°āļŠāļēāļ Sagittal suture
- Temporal (2): āļāļĢāļ°āļāļđāļāļāļĄāļąāļ āļĄāļĩ Zygomatic process (āļāļĢāļ°āļāļāļāđāļāđāļāđāļŦāļāļāđāļāđāļĄ), Mandibular fossa (āđāļāđāļēāļĢāļąāļāļāđāļāļāđāļāļāļēāļāļĢāļĢāđāļāļĢ TMJ), āļĢāļđāļŦāļđ External acoustic meatus, āļāļļāđāļĄāļāļĢāļ°āļāļđāļāļāļāļŦāļđ Mastoid process, āđāļāļ·āļāļĒāļāļĢāļ°āļāļđāļ Styloid process
- Occipital (1): āļāļĢāļ°āļāļđāļāļāđāļēāļĒāļāļāļĒ āļĄāļĩāļĢāļđāđāļŦāļāđ Foramen magnum (āļāļēāļāļāđāļēāļāļāđāļēāļāļŠāļĄāļāļāđāļĨāļ°āđāļāļŠāļąāļāļŦāļĨāļąāļ), āļāļļāđāļĄ Occipital condyles (āļāđāļāļāļąāļāļāļĢāļ°āļāļđāļāļāļ C1 Atlas)
- Sphenoid (1): āļāļĢāļ°āļāļđāļāļĢāļđāļāļāļĩāđāļŠāļ·āđāļ āđāļāđāļāļāļĢāļ°āļāļđāļāļĻāļđāļāļĒāđāļāļĨāļēāļāļāļēāļāļāļ°āđāļŦāļĨāļ āļĄāļĩ Sella turcica (āđāļāđāļāļāļēāļāļĄāđāļēāļŠāļģāļŦāļĢāļąāļāļ§āļēāļāļāđāļāļĄāđāļāđāļŠāļĄāļāļ Pituitary gland)
- Ethmoid (1): āļĄāļĩ Crista galli (āļĒāļāļāļŠāļąāļāļĒāļķāļāđāļĒāļ·āđāļāļŦāļļāđāļĄāļŠāļĄāļāļ), Cribriform plate (āļĄāļĩāļĢāļđāļāļĢāļļāļāđāļŦāđāđāļŠāđāļāļāļĢāļ°āļŠāļēāļāļĢāļąāļāļāļĨāļīāđāļ CN I āļāđāļēāļ), Perpendicular plate (āļāļāļąāļāļāļąāđāļāļāļĄāļđāļāļŠāđāļ§āļāļāļ)
āļāļĢāļ°āļāļđāļāđāļāļŦāļāđāļē (Facial Bones - 14 āļāļīāđāļ)
Maxilla (2: āļāļēāļāļĢāļĢāđāļāļĢāļāļ), Palatine (2: āđāļāļāļēāļāđāļāđāļāļŠāđāļ§āļāļŦāļĨāļąāļ), Zygomatic (2: āļāļĢāļ°āļāļđāļāđāļŦāļāļāđāļāđāļĄ), Lacrimal (2: āđāļāđāļēāļāļļāļāļāđāļģāļāļē), Nasal (2: āļāļąāđāļāļāļĄāļđāļ), Vomer (1: āļāļāļąāļāļāļąāđāļāļāļĄāļđāļāļŠāđāļ§āļāļĨāđāļēāļ), Inferior nasal conchae (2: āļŠāļąāļāļāļĢāļ°āļāļđāļāđāļāļāđāļāļāļāļĄāļđāļ), Mandible (1: āļāļĢāļ°āļāļđāļāļāļēāļāļĢāļĢāđāļāļĢāļĨāđāļēāļ āļāļĒāļąāļāđāļāđāļāļīāđāļāđāļāļĩāļĒāļ§āđāļāļāļ°āđāļŦāļĨāļ)
āļāļļāļāļŠāļģāļāļąāļāļāļēāļāļāļĨāļīāļāļīāļāļāļĩāđāļāļāļāļŠāļāļāļāđāļāļĒāļĄāļēāļ - āļāđāļāļāļĢāļīāļāļāļ (Pterion):
āļĢāļāļĒāļāđāļāļĢāļđāļāļāļąāļ§ H āļāļāļāļ°āđāļŦāļĨāļāļĻāļĩāļĢāļĐāļ°āļāđāļēāļāļāđāļēāļ āđāļāļīāļāļāļēāļāļāļĢāļ°āļāļđāļ 4 āļāļīāđāļāļĄāļēāļāļĢāļĢāļāļāļāļąāļ (Frontal, Parietal, Temporal, Sphenoid greater wing) āļāļĢāļīāđāļ§āļāļāļĩāđāđāļāđāļāļāļļāļāđāļāļĢāļēāļ°āļāļēāļāđāļĨāļ°āļĄāļĩ āļŦāļĨāļāļāđāļĨāļ·āļāļāđāļāļ Middle Meningeal Artery āļ§āļīāđāļāļāļĒāļđāđāļāđāļēāļāđāļ āļŦāļēāļāļāļđāļāļāļĢāļ°āđāļāļāđāļāļāļāļ°āļāļģāđāļŦāđāļŦāļĨāļāļāđāļĨāļ·āļāļāļāļĩāļāļāļēāļ āđāļāļīāļāđāļĨāļ·āļāļāļāļāļāļāļąāđāļāđāļŦāļāļ·āļāđāļĒāļ·āđāļāļŦāļļāđāļĄāļŠāļĄāļāļāļāļąāđāļāļāļđāļĢāļē (Epidural / Extradural Hematoma) āļāļķāđāļāđāļāđāļāļ āļēāļ§āļ°āļāļļāļāđāļāļīāļāļāļķāļāļāļĩāļ§āļīāļ
Figure 3: Skull Lateral View & Sutures (Coronal, Squamous, Lambdoid, Pterion) - Lab Manual Page 37
/
āļĢāļđāļāļāļĩāđ 3: āļāļ°āđāļŦāļĨāļāļĻāļĩāļĢāļĐāļ°āļĄāļļāļĄāļĄāļāļāļāđāļēāļāļāđāļēāļāđāļĨāļ°āļĢāļāļĒāļāļĢāļ°āļŠāļēāļ (Coronal, Squamous, Lambdoid, Pterion) - āļāļđāđāļĄāļ·āļāļāļāļīāļāļąāļāļīāļāļēāļĢ āļŦāļāđāļē 37
3. Cranial Foramina & Nerve Passages
/
3. āļĢāļđāđāļāļīāļāļāļēāļāļāļ°āđāļŦāļĨāļāļĻāļĩāļĢāļĐāļ°āđāļĨāļ°āđāļŠāđāļāļāļĢāļ°āļŠāļēāļāļŠāļĄāļāļ (Cranial Foramina & CNs)
Figure 4: Superior View of Cranial Base Foramina and Transmitted Cranial Nerves
/
āļĢāļđāļāļāļĩāđ 4: āļĢāļđāđāļāļīāļāļāļĩāđāļāļēāļāļāļ°āđāļŦāļĨāļāļĻāļĩāļĢāļĐāļ°āđāļĨāļ°āđāļŠāđāļāļāļĢāļ°āļŠāļēāļāļŠāļĄāļāļāļāļĩāđāļĨāļāļāļāđāļēāļ (āļĄāļļāļĄāļĄāļāļāļāļēāļāļāđāļēāļāļāļ)
Cranial nerves and major blood vessels exit the cranial cavity through specific foramina:
| Cranial Foramen | Bone Location | Structures Transmitted (Nerves & Vessels) |
| Cribriform foramina | Ethmoid bone | Olfactory nerve filaments (CN I) |
| Optic canal | Sphenoid (lesser wing) | Optic nerve (CN II), Ophthalmic artery |
| Superior orbital fissure | Sphenoid bone | Oculomotor (CN III), Trochlear (CN IV), Ophthalmic (CN V1), Abducens (CN VI), ophthalmic veins |
| Foramen rotundum | Sphenoid (greater wing) | Maxillary nerve (CN V2) |
| Foramen ovale | Sphenoid (greater wing) | Mandibular nerve (CN V3), lesser petrosal nerve |
| Foramen spinosum | Sphenoid (greater wing) | Middle meningeal artery and vein |
| Internal acoustic meatus | Temporal (petrous part) | Facial nerve (CN VII), Vestibulocochlear nerve (CN VIII), labyrinthine artery |
| Jugular foramen | Occipital-Temporal junction | Glossopharyngeal (CN IX), Vagus (CN X), Accessory (CN XI), Internal jugular vein |
| Hypoglossal canal | Occipital bone | Hypoglossal nerve (CN XII) |
| Foramen magnum | Occipital bone | Medulla oblongata / spinal cord, vertebral arteries, spinal roots of CN XI |
āļĢāļđāđāļāļīāļāļāļĩāđāļāļēāļāļāļ°āđāļŦāļĨāļāļĻāļĩāļĢāļĐāļ°āđāļĨāļ°āđāļāļĢāļāļŠāļĢāđāļēāļāđāļŠāđāļāļāļĢāļ°āļŠāļēāļāļŠāļĄāļāļāļāļĩāđāļĨāļāļāļāđāļēāļ āļāļāļāļŠāļāļāđāļĨāļāđāļāļāļĢāđāđāļĨāļ°āđāļĨāđāļāļāļļāļāļāļĩ:
| āļāļ·āđāļāļĢāļđāđāļāļīāļ (Foramen) | āļāļĢāļ°āļāļđāļāļāļĩāđāđāļāđāļāļāļĩāđāļāļĒāļđāđ | āđāļŠāđāļāļāļĢāļ°āļŠāļēāļāļŠāļĄāļāļāđāļĨāļ°āļŦāļĨāļāļāđāļĨāļ·āļāļāļāļĩāđāļĨāļāļāļāđāļēāļ |
| Cribriform foramina | Ethmoid | āđāļŠāđāļāļāļĢāļ°āļŠāļēāļāļĢāļąāļāļāļĨāļīāđāļ CN I (Olfactory nerve) |
| Optic canal | Sphenoid | āđāļŠāđāļāļāļĢāļ°āļŠāļēāļāļāļēāļĢāļĄāļāļāđāļŦāđāļ CN II (Optic nerve), āļŦāļĨāļāļāđāļĨāļ·āļāļ Ophthalmic artery |
| Superior orbital fissure | Sphenoid | āđāļŠāđāļāļāļĢāļ°āļŠāļēāļāļāļĨāļāļāļāļē CN III, CN IV, CN VI āđāļĨāļ° CN V1 (Ophthalmic) |
| Foramen rotundum | Sphenoid | āđāļŠāđāļāļāļĢāļ°āļŠāļēāļāļāļēāļāļĢāļĢāđāļāļĢāļāļ CN V2 (Maxillary nerve) |
| Foramen ovale | Sphenoid | āđāļŠāđāļāļāļĢāļ°āļŠāļēāļāļāļēāļāļĢāļĢāđāļāļĢāļĨāđāļēāļ CN V3 (Mandibular nerve) |
| Foramen spinosum | Sphenoid | āļŦāļĨāļāļāđāļĨāļ·āļāļāđāļāļ Middle meningeal artery |
| Internal acoustic meatus | Temporal (Petrous) | āđāļŠāđāļāļāļĢāļ°āļŠāļēāļāļāļĨāđāļēāļĄāđāļāļ·āđāļāđāļāļŦāļāđāļē CN VII (Facial), āđāļŠāđāļāļāļĢāļ°āļŠāļēāļāļāļēāļĢāđāļāđāļĒāļīāļ CN VIII (Vestibulocochlear) |
| Jugular foramen | Occipital / Temporal | āđāļŠāđāļāļāļĢāļ°āļŠāļēāļ CN IX (Glossopharyngeal), CN X (Vagus), CN XI (Accessory) āđāļĨāļ°āļŦāļĨāļāļāđāļĨāļ·āļāļāļāļģ Internal jugular vein |
| Hypoglossal canal | Occipital | āđāļŠāđāļāļāļĢāļ°āļŠāļēāļāļāļĨāđāļēāļĄāđāļāļ·āđāļāļĨāļīāđāļ CN XII (Hypoglossal nerve) |
| Foramen magnum | Occipital | āļāđāļēāļāļŠāļĄāļāļāļŠāđāļ§āļ Medulla āļāđāļāļāļąāļāđāļāļŠāļąāļāļŦāļĨāļąāļ, āļŦāļĨāļāļāđāļĨāļ·āļāļ Vertebral arteries, āđāļāļāļāđāļāļŠāļąāļāļŦāļĨāļąāļāļāļāļ CN XI |
4. Vertebral Column & Regional Vertebrae
/
4. āļāļĢāļ°āļāļđāļāļŠāļąāļāļŦāļĨāļąāļ āļāļ§āļēāļĄāđāļāļāļāđāļēāļāđāļāđāļāđāļĨāļ°āļŠāđāļ§āļ āđāļĨāļ°āļāļĢāļāļāļ
Figure 5: Cervical (Atlas C1, Axis C2 with Dens) and Thoracic/Lumbar Vertebrae (Lab Manual Page 40)
/
āļĢāļđāļāļāļĩāđ 5: āļāļĢāļ°āļāļđāļāļŠāļąāļāļŦāļĨāļąāļāļŠāđāļ§āļāļāļ (Atlas C1, Axis C2 āļĄāļĩāđāļāļ·āļāļĒ Dens) āļāļĢāļ°āļāļđāļāļāļāđāļĨāļ°āļāļĢāļ°āļāļđāļāđāļāļ§ (āļāļđāđāļĄāļ·āļāļāļāļīāļāļąāļāļīāļāļēāļĢ āļŦāļāđāļē 40)
26 adult vertebrae: Cervical (C1âC7), Thoracic (T1âT12), Lumbar (L1âL5), Sacrum (1: 5 fused), Coccyx (1: 4 fused).
Regional Differentiation Table (High-Yield Lab Practical!)
| Region | Body Shape | Spinous Process | Unique Distinguishing Features |
| Cervical (C1âC7) | Small, oval | Short, bifid (C2âC6); C7 has long non-bifid spine (vertebra prominens) | Transverse foramen (foramen transversarium) transmitting vertebral artery (C1âC6). âĒ C1 (Atlas): No body, no spine; anterior/posterior arches; atlanto-occipital joint ("yes" nod). âĒ C2 (Axis): Has vertical tooth-like Dens (odontoid process); pivot atlanto-axial joint ("no" rotation). |
| Thoracic (T1âT12) | Medium, heart-shaped | Long, slender, points sharply downward | Costal demifacets on body for rib heads; transverse costal facets on transverse processes for rib tubercles (T1âT10). |
| Lumbar (L1âL5) | Massive, kidney-shaped | Short, blunt, rectangular, points horizontally | Thickest body for weight-bearing; no transverse foramina, no costal facets; mamillary processes for multifidus muscle. |
| Sacrum & Coccyx | Triangular wedge | Median sacral crest | Sacral hiatus (failure of S5 laminae to fuse; site for caudal epidural block); 4 pairs of sacral foramina. |
Spinal Curvatures
- Primary Curvatures: Thoracic and Sacral kyphoses (convex posteriorly); present at birth.
- Secondary Curvatures: Cervical lordosis (develops as baby raises head at 3-4 months) and Lumbar lordosis (develops with upright walking at 1 year); concave posteriorly.
- Abnormalities: Kyphosis (humpback in osteoporosis), Lordosis (swayback in pregnancy/obesity), Scoliosis (abnormal lateral curvature).
āļāļĢāļ°āļāļđāļāļŠāļąāļāļŦāļĨāļąāļ 26 āļāļīāđāļāđāļāļāļđāđāđāļŦāļāđ: āļāļĢāļ°āļāļđāļāļāļ (C1-C7), āļāļĢāļ°āļāļđāļāļāļ (T1-T12), āļāļĢāļ°āļāļđāļāđāļāļ§ (L1-L5), āļāļĢāļ°āđāļāļāđāļŦāļāđāļ Sacrum (1 āļāļīāđāļ), āļāđāļāļāļ Coccyx (1 āļāļīāđāļ)
āļāļēāļĢāļēāļāđāļāļĢāļĩāļĒāļāđāļāļĩāļĒāļāļāļļāļāļŠāļąāļāđāļāļāļāļāļāļāļĢāļ°āļāļđāļāļŠāļąāļāļŦāļĨāļąāļāđāļāđāļĨāļ°āļŠāđāļ§āļ (āļāļāļāļŠāļāļāđāļĨāđāļāļāļĩāđāļāļĢāļ°āļāļđāļāđāļāđāļāļāļ!)
| āļŠāđāļ§āļāļāļĢāļ°āļāļđāļ | āļĢāļđāļāļĢāđāļēāļāļĨāļģāļāļąāļ§ (Body) | Spinous Process | āļĨāļąāļāļĐāļāļ°āđāļāđāļāđāļāļāļēāļ°āļāļąāļ§āļāļĩāđāđāļĄāđāđāļŦāļĄāļ·āļāļāļŠāđāļ§āļāļāļ·āđāļ |
| āļāļĢāļ°āļāļđāļāļāļ Cervical (C1âC7) | āļāļāļēāļāđāļĨāđāļ āļāļĢāļāļĢāļĩ | āļŠāļąāđāļ āļāļĨāļēāļĒāđāļĒāļāđāļāđāļāļŠāļāļāđāļāļ (Bifid C2-C6); C7 āļāļĨāļēāļĒāđāļĄāđāđāļāļāļĒāļēāļ§āđāļāđāļ (Vertebra prominens) | āļĄāļĩ āļĢāļđ Transverse foramen āļāļĩāđāđāļāļāļāļāđāļēāļāļāđāļēāļ āļŠāļģāļŦāļĢāļąāļāđāļŦāđāļŦāļĨāļāļāđāļĨāļ·āļāļāđāļāļ Vertebral artery āļ§āļīāđāļāļāļķāđāļāđāļāđāļĨāļĩāđāļĒāļāļŠāļĄāļāļ âĒ C1 (Atlas): āđāļĄāđāļĄāļĩ Body āđāļĨāļ°āđāļĄāđāļĄāļĩ Spinous process āļĄāļĩāđāļāđāļāļĢāļąāļāļāļļāđāļĄāļāļ°āđāļŦāļĨāļ āļāļĒāļąāļāļŦāļāđāļē "Yes" âĒ C2 (Axis): āļĄāļĩāđāļāļ·āļāļĒāđāļŦāļĨāļĄāļāļĩāđāļāļķāđāļāļāļāđāļĢāļĩāļĒāļāļ§āđāļē Dens (Odontoid process) āļŦāļĄāļļāļāļāļāļŠāđāļēāļĒāļŦāļāđāļē "No" |
| āļāļĢāļ°āļāļđāļāļāļ Thoracic (T1âT12) | āļāļāļēāļāļāļēāļāļāļĨāļēāļ āļĢāļđāļāļĢāđāļēāļāļāļĨāđāļēāļĒāļŦāļąāļ§āđāļ | āļĒāļēāļ§ āđāļĢāļĩāļĒāļ§ āļāļĩāđāđāļāļĩāļĒāļāļĨāļāļĨāđāļēāļāļāļąāļāđāļāļ | āļĄāļĩ āļĢāļāļĒāļāđāļāļāđāļāļāļĩāđāđāļāļĢāļ (Costal facets) āļāļĩāđāļāđāļēāļāļāđāļēāļ Body āđāļĨāļ°āļāļĩāđāļāļĨāļēāļĒ Transverse process āļŠāļģāļŦāļĢāļąāļāļāđāļāļāļąāļāļŦāļąāļ§āđāļĨāļ°āļāļļāđāļĄāļāļāļāļāļĢāļ°āļāļđāļāļāļĩāđāđāļāļĢāļ |
| āļāļĢāļ°āļāļđāļāđāļāļ§ Lumbar (L1âL5) | āļāļāļēāļāđāļŦāļāđ āļŦāļāļē āļĢāļđāļāļĢāđāļēāļāļāļĨāđāļēāļĒāđāļ | āļŠāļąāđāļ āļāļ·āđāļ āļĢāļđāļāļŠāļĩāđāđāļŦāļĨāļĩāđāļĒāļĄ āļāļĩāđāļāļĢāļāđāļāļāđāļēāļāļŦāļĨāļąāļāđāļāđāļāļ§āļāļāļ | Body āļŦāļāļēāđāļĨāļ°āđāļāđāļāđāļĢāļāļāļĩāđāļŠāļļāļāđāļāļ·āđāļāļĢāļąāļāļāđāļģāļŦāļāļąāļāļāļąāļ§ āđāļĄāđāļĄāļĩāļĢāļđāļāļĩāđ Transverse process āđāļĨāļ°āđāļĄāđāļĄāļĩ Facet āļāđāļāļāļąāļāļāļĩāđāđāļāļĢāļ |
| āļāļĢāļ°āđāļāļāđāļŦāļāđāļ Sacrum | āļĢāļđāļāļŠāļēāļĄāđāļŦāļĨāļĩāđāļĒāļĄāļāļ§āđāļģ | āđāļāļ·āđāļāļĄāđāļāđāļāđāļāļ§āļŠāļąāļ Median sacral crest | āļĄāļĩ Sacral hiatus (āļĢāļāļĒāđāļāļīāļāļĢāļđāļāļāļąāļ§ U āļāļĩāđāļāļĨāļēāļĒāļĨāđāļēāļ āđāļāđāļŠāļģāļŦāļĢāļąāļāļāļĩāļāļĒāļēāļāļē Caudal epidural block) āđāļĨāļ°āļĢāļđāđāļāļīāļ Sacral foramina 4 āļāļđāđ |
āļŠāđāļ§āļāđāļāđāļāļāļāļāļāļĢāļ°āļāļđāļāļŠāļąāļāļŦāļĨāļąāļ
- āļŠāđāļ§āļāđāļāđāļāļāļāļĄāļ āļđāļĄāļī (Primary Kyphosis): āļŠāđāļ§āļāļāļāđāļĨāļ°āļāļĢāļ°āđāļāļāđāļŦāļāđāļ āđāļāđāļāļāļđāļāđāļāļāđāļēāļāļŦāļĨāļąāļ āļĄāļĩāļĄāļēāđāļāđāļāļģāđāļāļīāļ
- āļŠāđāļ§āļāđāļāđāļāļāļļāļāļīāļĒāļ āļđāļĄāļī (Secondary Lordosis): āļŠāđāļ§āļāļāļ (āđāļāļīāļāđāļĄāļ·āđāļāļāļēāļĢāļāđāļĢāļīāđāļĄāļāļąāļāļāļāđāļāđ 3-4 āđāļāļ·āļāļ) āđāļĨāļ°āļŠāđāļ§āļāđāļāļ§ (āđāļāļīāļāđāļĄāļ·āđāļāđāļāđāļāđāļĢāļīāđāļĄāļĒāļ·āļāđāļĨāļ°āđāļāļīāļāđāļāđ 1 āļāļ§āļ) āđāļāđāļāđāļāđāļāđāļāļāđāļēāļāļŦāļāđāļē
- āļāļ§āļēāļĄāļāļīāļāļāļāļāļī: Kyphosis (āļŦāļĨāļąāļāļāđāļāļĄ), Lordosis (āļŦāļĨāļąāļāđāļāđāļ), Scoliosis (āļāļĢāļ°āļāļđāļāļŠāļąāļāļŦāļĨāļąāļāļāļāđāļāļĩāļĒāļāļāđāļēāļĒāļāļ§āļē)
5. Bone Histology (Osteon) & Joint Classification
/
5. āļĄāļīāļāļāļ§āļīāļāļĒāļēāļāļĢāļ°āļāļđāļ (Osteon) āđāļĨāļ°āļāļēāļĢāļāļģāđāļāļāļāļāļīāļāļāļāļāļāđāļāļāđāļ
Figure 6: Microanatomy of Compact Bone (Osteon, Haversian Canal, Lamellae, Lacunae, Canaliculi)
/
āļĢāļđāļāļāļĩāđ 6: āļāļļāļĨāļāļēāļĒāļ§āļīāļ āļēāļāļāļāļāļāļĢāļ°āļāļđāļāđāļāđāļ (āļĢāļ°āļāļāļāļāļŠāļāļĩāļāļāļ āļāđāļāļŪāļēāđāļ§āļāļĢāđāđāļāļĩāļĒāļ āļĨāļēāđāļĄāļĨāļĨāļē āļĨāļēāļāļđāļāļē āđāļĨāļ°āļāļēāļāļēāļĨāļīāļāļđāđāļĨ)
Compact Bone Microanatomy (The Osteon / Haversian System)
- Osteon: Basic microscopic cylindrical structural unit of compact bone.
- Central (Haversian) Canal: Core longitudinal channel carrying neurovascular bundles.
- Concentric Lamellae: Concentric rings of calcified collagenous bone matrix.
- Lacunae: Small cavities housing mature osteocytes.
- Canaliculi: Microscopic radiating canals connecting lacunae with the central canal for nutrient and metabolic waste diffusion.
- Perforating (Volkmann's) Canals: Transverse channels perpendicular to osteons carrying blood vessels from the periosteum into central canals and medullary cavity.
Bone Cells
- Osteoprogenitor cells: Mesenchymal stem cells that divide to produce osteoblasts.
- Osteoblasts: Bone-forming cells; synthesize organic osteoid matrix and promote mineralization.
- Osteocytes: Mature bone cells trapped in lacunae; act as mechanosensors.
- Osteoclasts: Multinucleated giant cells derived from monocytes; resorb bone using acid and enzymes.
6 Classes of Synovial Joints
- Plane (Gliding): Flat surfaces; sliding motion (intercarpal, intertarsal, acromioclavicular joints).
- Hinge (Uniaxial): Flexion and extension only (elbow humeroulnar, knee tibiofemoral, interphalangeal).
- Pivot (Uniaxial): Rotation around longitudinal axis (proximal radioulnar joint [supination/pronation], median atlanto-axial joint [turning head]).
- Condylar / Ellipsoid (Biaxial): Flexion/extension, abduction/adduction (radiocarpal wrist joint, MCP knuckle joints 2-5).
- Saddle (Biaxial): Reciprocal concave-convex surfaces; opposition (1st carpometacarpal joint of thumb).
- Ball-and-Socket (Multiaxial): Spherical head fits into cup socket; universal freedom of movement (shoulder glenohumeral, hip acetabulofemoral).
āļĄāļīāļāļāļ§āļīāļāļĒāļēāļāļāļāļāļĢāļ°āļāļđāļāđāļāđāļ (āļĢāļ°āļāļāļāļāļŠāļāļĩāļāļāļ Osteon / Haversian System)
- Osteon (Haversian System): āļŦāļāđāļ§āļĒāđāļāļĢāļāļŠāļĢāđāļēāļāļāļ·āđāļāļāļēāļāļĢāļ°āļāļąāļāļāļļāļĨāļ āļēāļāļāļāļāļāļĢāļ°āļāļđāļāđāļāđāļāļāļĢāļāļāļĢāļ°āļāļāļ āđāļĢāļĩāļĒāļāļāļēāļĄāđāļāļ§āļĒāļēāļ§
- Central (Haversian) Canal: āļāđāļāđāļāļāļāļĨāļēāļāļāļĩāđāļĄāļĩāļŦāļĨāļāļāđāļĨāļ·āļāļāđāļĨāļ°āđāļŠāđāļāļāļĢāļ°āļŠāļēāļāļ§āļīāđāļāļāđāļēāļ
- Concentric Lamellae: āļ§āļāđāļŦāļ§āļāļāđāļāļāđāļāđāļāļāļąāđāļāđ āļāļāļāđāļāļ·āđāļāļāļĢāļ°āļāļđāļāļāļĩāđāđāļāļĨāđāļāļĩāļĒāļĄāļĄāļēāđāļāļēāļ°
- Lacunae: āđāļāļĢāļāđāļĨāđāļāđ āļāļĩāđāđāļāđāļāļāļĩāđāļāļĒāļđāđāļāļāļāđāļāļĨāļĨāđāļāļĢāļ°āļāļđāļāļāļĩāđāđāļāđāļāđāļĄāļāļĩāđ Osteocyte
- Canaliculi: āļāđāļāļāļāļĒāđāļĨāđāļāđ āđāļāđāļāļāļāļāļēāļ Lacunae āđāļāļ·āđāļāļŠāđāļāļāđāļēāļāļŠāļēāļĢāļāļēāļŦāļēāļĢāđāļĨāļ°āļāļāļāđāļŠāļĩāļĒāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāđāļāļĨāļĨāđāļāļąāļāļāđāļāļŪāļēāđāļ§āļāļĢāđāđāļāļĩāļĒāļ
- Perforating (Volkmann's) Canals: āļāđāļāļāļĩāđāļ§āļīāđāļāđāļāđāļāļ§āļāļ§āļēāļ āđāļāļ·āđāļāļĄāļŦāļĨāļāļāđāļĨāļ·āļāļāļāļēāļāđāļĒāļ·āđāļāļŦāļļāđāļĄāļāļĢāļ°āļāļđāļ Periosteum āđāļāđāļēāļŠāļđāđāļāđāļāļŪāļēāđāļ§āļāļĢāđāđāļāļĩāļĒāļ
āļāļāļīāļāļāļāļāđāļāļĨāļĨāđāļāļĢāļ°āļāļđāļ
- Osteoprogenitor cells: āļŠāđāļāđāļĄāđāļāļĨāļĨāđāļāđāļāļāļģāđāļāļīāļ āđāļāđāļāļāļąāļ§āļāļĨāļēāļĒāđāļāđāļ Osteoblast
- Osteoblasts: āđāļāļĨāļĨāđāļŠāļĢāđāļēāļāļāļĢāļ°āļāļđāļ āļŦāļĨāļąāđāļāļŠāļēāļĢ Osteoid āđāļĨāļ°āļāđāļ§āļĒāđāļŦāđāđāļĢāđāļāļēāļāļļāđāļāļĨāđāļāļĩāļĒāļĄāļĄāļēāļŠāļ°āļŠāļĄ
- Osteocytes: āđāļāļĨāļĨāđāļāļĢāļ°āļāļđāļāļāļĩāđāđāļāļĢāļīāļāđāļāđāļĄāļāļĩāđ āļāļąāļāļāļąāļ§āļāļĒāļđāđāđāļ Lacunae āļāļāļĒāļāļĢāļ§āļāļāļąāļāđāļĢāļāļāļāļāļĨ (Mechanosensor)
- Osteoclasts: āđāļāļĨāļĨāđāļŠāļĨāļēāļĒāļāļĢāļ°āļāļđāļ āđāļāđāļāđāļāļĨāļĨāđāļāļāļēāļāđāļŦāļāđāļŦāļĨāļēāļĒāļāļīāļ§āđāļāļĨāļĩāļĒāļŠ āļŠāļĢāđāļēāļāļāļĢāļāđāļĨāļ°āđāļāļāđāļāļĄāđāļĄāļēāļāļąāļāļāļĢāđāļāļāđāļāļ·āđāļāļāļĢāļ°āļāļđāļāđāļāļ·āđāļāļāļĢāļąāļāđāļāđāļāļāļĢāļ°āļāļđāļāđāļĨāļ°āļāļĨāļāļāļĨāđāļāļĒāđāļāļĨāđāļāļĩāļĒāļĄāđāļāđāļēāļŠāļđāđāđāļĨāļ·āļāļ
6 āļāļāļīāļāļāļāļāļāđāļāļāđāļāđāļāļāļĄāļĩāļāđāļģāđāļāļāđāļ (Synovial Joints)
- Plane (āļāđāļāļāđāļāđāļāļāđāļāļ): āļāļīāļ§āļāđāļāļāđāļāđāļāļ āđāļĨāļ·āđāļāļāđāļāļĨāļāđāļāļāļąāļ (āļāđāļāļāđāļāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļāļĢāļ°āļāļđāļāļāđāļāļĄāļ·āļ Intercarpal, āļāđāļāļāđāļ AC joint)
- Hinge (āļāđāļāļāđāļāđāļāļāļāļēāļāļāļąāļ): āđāļāļĨāļ·āđāļāļāđāļŦāļ§āđāļāļĢāļ°āļāļēāļāđāļāļĩāļĒāļ§ āļāļ-āđāļŦāļĒāļĩāļĒāļ (āļāđāļāļĻāļāļ Humeroulnar, āļŦāļąāļ§āđāļāđāļē, āļāđāļāļāđāļāļāļīāđāļ§āļĄāļ·āļ IP)
- Pivot (āļāđāļāļāđāļāđāļāļāđāļāļ·āļāļĒ): āļŦāļĄāļļāļāļĢāļāļāđāļāļāđāļāļĩāļĒāļ§ (āļāđāļāļāđāļāļāđāļāļĻāļāļāļŦāļĄāļļāļāļāļ§āđāļģāļŦāļāļēāļĒāļĄāļ·āļ Proximal radioulnar, āļāđāļāļāđāļāļāļ C1-C2 Atlantoaxial)
- Condylar / Ellipsoid (āļāđāļāļāđāļāđāļāļāļāļļāđāļĄāļĢāļĩ): āđāļāļĨāļ·āđāļāļāđāļŦāļ§ 2 āļĢāļ°āļāļēāļ āļāļ āđāļŦāļĒāļĩāļĒāļ āļāļēāļ āļŦāļļāļ (āļāđāļāļĄāļ·āļ Radiocarpal, āļāđāļāđāļāļāļāļīāđāļ§āļĄāļ·āļ MCP)
- Saddle (āļāđāļāļāđāļāđāļāļāļāļēāļāļĄāđāļē): āļāļīāļ§āđāļāđāļāļĢāļąāļāļāļąāļāļāļĨāđāļēāļĒāļāļēāļāļĄāđāļē āđāļāļĨāļ·āđāļāļāđāļŦāļ§āđāļāđāļāļĨāđāļāļāļĄāļēāļ āļāļģāļāđāļēāļāļąāļāļŠāļīāđāļāļāļāļ Opposition (āļāđāļāđāļāļāļāļīāđāļ§āļŦāļąāļ§āđāļĄāđāļĄāļ·āļ 1st CMC joint)
- Ball-and-Socket (āļāđāļāļāđāļāđāļāļāđāļāđāļēāļāļĨāļĄ): āļŦāļąāļ§āļāļĨāļĄāļŠāļ§āļĄāđāļāđāļāđāļē āđāļāļĨāļ·āđāļāļāđāļŦāļ§āđāļāđāļĢāļāļāļāļīāļĻāļāļēāļ 3 āļĢāļ°āļāļēāļ (āļāđāļāđāļŦāļĨāđ Glenohumeral, āļāđāļāļŠāļ°āđāļāļ Hip joint)